Samen bespreken en lezen we de Dao De Jing, elf donderdagavonden in de Bar van de Vijverberg. Je leest de hoofdstukken thuis; op de avond delen we wat opviel en waar we weerstand voelden, en laten we het bezinken met een korte meditatie. Geen cursus en geen kenniskring.
De Dao De Jing is een klein boek — eenentachtig korte hoofdstukken — en bijna niemand leest het in één keer uit met winst. Het is geschreven om op terug te komen. Wat vorig jaar een raadsel was, is dit jaar een open deur, en omgekeerd. Daarom lezen we het met de rem erop: een paar hoofdstukken per avond, thuis gelezen en op de avond samen uitgeplozen.
Elke avond heeft één thema, ontleend aan de podcastserie van Jaap Voigt, wiens vertaling we als leidraad gebruiken. Eén van ons neemt de wisselbeurt: wat heb ik eruit gehaald, wat viel me op, waar voelde ik weerstand. Daarna is het aan de kring. Weerstand is trouwens vaak het interessantst — ze zit meestal niet in de tekst maar in een vertaalkeuze, en dat is precies wat je zichtbaar maakt door twee vertalingen naast elkaar te leggen.
Je hoeft niets te weten van China, van het Chinees of van filosofie. Je hoeft ook niet alle elf avonden te komen: je schrijft je per avond in voor de thema's die je aanspreken.
Voorbereiding: je leest de hoofdstukken van die avond thuis. Op de avond zelf lezen we niet de hele tekst — we delen wat je eruit haalde, lezen hooguit een passage hardop voor, en gaan de diepte in.
Het ritme blijft elke avond gelijk. Dat scheelt organiseren en het maakt het makkelijker om weg te zakken in de tekst.
| 20:00 | Inloop en thee Aankomen, bijpraten, jas uit. |
| 20:15 | Meditatie Een kwartier stil worden voor we beginnen. |
| 20:30 |
Wisselbeurt en rondje Eén van ons opent: wat heb ik eruit gehaald, wat viel me op (met een passage voorgelezen en uitgediept), en waar voelde ik weerstand. Daarna een rondje langs de kring — reacties, eigen vondsten, tegenspraak. |
| 21:30 | Afsluitende meditatie Laten bezinken in plaats van afronden. |
| 22:00 | Einde Wie wil blijft nog even in de bar. |
We lezen de vertaling van Jaap Voigt (uitgeverij Nachtwind, 2011): nuchter en praktisch, met een uitgebreide toelichting per hoofdstuk. Geen zweverige, geen academische — een die je op maandagochtend nog kunt gebruiken.
Belangrijk: iedereen dezelfde druk. Dan kun je zeggen "pagina 84, derde regel" en weet iedereen waar we zijn, en gaat de discussie over de tekst in plaats van over wiens boek wat zegt. Zorg dat je het vóór de eerste avond in huis hebt — en overweeg een gezamenlijke bestelling.
De elf thema's van de avonden volgen zijn podcastserie; die kun je vooraf of achteraf beluisteren, ook los van het boek.
Alle avonden zijn donderdag, 20:00–22:00, in de Bar van de Vijverberg. Inschrijven gaat per avond via Luma. De hoofdstukken zijn een suggestie bij het thema — Jaap noemt aan het begin van elke aflevering zelf welke hij behandelt, en die blijven leidend.
| # | Datum | Thema | Vooraf te lezen · in het atelier | Inschrijven |
|---|---|---|---|---|
| 1 | do 10 sep 2026 | Introductie | Kennismaking en opzet — geen voorbereiding nodig. | Luma ↗ |
| 2 | do 24 sep 2026 | Dao — de Weg | Het naamloze waaruit alles ontstaat, en de eerste kennismaking met wu wei. | Luma ↗ |
| 3 | do 8 okt 2026 | De — de innerlijke kracht | De kracht die vanzelf werkt zodra je niet tegen de natuur ingaat. | Luma ↗ |
| 4 | do 15 okt 2026 | De Wijze (deel 1) | Leeg van eigenbelang, zacht, niet-strevend — en juist daardoor doeltreffend. | Luma ↗ |
| 17–25 okt | herfstvakantie — geen leeskring | |||
| 5 | do 5 nov 2026 | De Wijze (deel 2) | Minder willen, meer zijn; het zachte dat het harde overwint. | Luma ↗ |
| 6 | do 19 nov 2026 | De materiële en immateriële wereld | Het nut van leegte: de holte maakt de kruik bruikbaar. | Luma ↗ |
| 7 | do 3 dec 2026 | De wijze heerser (deel 1) | Regeren door niet in te grijpen — en het gevaar van te veel regels. | Luma ↗ |
| 8 | do 17 dec 2026 | De wijze heerser (deel 2) | Zachtheid als kracht, bescheidenheid als gezag — het lage opzoeken zoals water doet. | Luma ↗ |
| 19 dec – 3 jan | kerstvakantie — we zien elkaar weer op 14 januari | |||
| 9 | do 14 jan 2027 | De onderstroom | Water als beeld voor de Weg: het zachtste overwint het hardste. | Luma ↗ |
| 10 | do 28 jan 2027 | Diverse hoofdstukken (deel 1) | Losse kernhoofdstukken die de kring zelf aandraagt. | Luma ↗ |
| 11 | do 11 feb 2027 | Diverse hoofdstukken (deel 2) | De slotavond: een laatste selectie, terugblik en afsluitende meditatie. | Luma ↗ |
Twee dingen die opvallen in het ritme: avond 3 en 4 staan in opeenvolgende weken, zodat de herfstvakantie maar één week kost. En de kerstpauze is de enige echte onderbreking.
Nog geen boek, of zin om een passage naast een andere vertaling te leggen? Deze drie zijn publiek domein: je mag ze kopiëren, printen en uitdelen. Ze staan alle drie ook in het atelier, naast elkaar.
Nederlands, poëtisch-mystiek. Een eeuw oud en dat hoor je — mooi als contrast met Voigts nuchterheid.
Engels, streng letterlijk, met de Chinese brontekst ernaast. Het anker als je wilt weten wat er écht staat.
Nederlands, filologisch en eigenzinnig. Sinds januari 2025 vrij in de EU — het latere nawoord van Mansvelt Beck niet.
Let op met wat je doorstuurt. Arthur Waley (1934) en D.C. Lau (1963) circuleren volop op verzamelsites, maar zijn nog auteursrechtelijk beschermd. Lezen mag; kopiëren en uitdelen niet.
Twee andere klassieken die telkens in dezelfde adem genoemd worden. Geen verplichte kost voor de leeskring — maar wie de smaak te pakken krijgt, komt ze vanzelf tegen.
Het Boek der Veranderingen is ouder dan de Dao De Jing en waarschijnlijk de bron waar die uit put: hetzelfde wereldbeeld van omslag en tegendeel, maar dan als orakelboek met vierenzestig tekens. Waar de Dao De Jing beschrijft hoe verandering werkt, laat de Yijing je er een vraag aan stellen. Wie de paradoxen van hoofdstuk 40 ("omkering is de beweging van de Weg") wil zien werken, vindt daar het rekenwerk.
Klassiek in het Nederlands is de vertaling via Richard Wilhelm (met het voorwoord van Jung); publiek domein is James Legge (1882) op ctext.org ↗, opnieuw met de Chinese tekst ernaast.
Even oud, even beknopt, en verrassend verwant: ook hier wint wie niet forceert. Sunzi's ideale overwinning is de slag die niet geleverd hoeft te worden — dat is wu wei in uniform. Het is de meest praktische toepassing van hetzelfde denken, en tegelijk een goede spiegel: de Dao De Jing zelf is uitgesproken sceptisch over wapens (hoofdstuk 31).
Publiek domein: Lionel Giles (1910) op Gutenberg ↗. In het Nederlands zijn er meerdere moderne uitgaven; die zijn beschermd.
Naast de leeskring staat een eigen leesinstrument: per Chinees teken zie je het betekenisbereik — wat een teken kán betekenen — en stel je daaruit je eigen lezing samen, regel voor regel. Daarnaast leg je vijf publiek-domeinvertalingen naast elkaar. Alle eenentachtig hoofdstukken zitten erin.
Het werkt zonder account: alles blijft in je eigen browser. Wil je je werk bewaren over apparaten heen — of ben je bang dat je laptop het begeeft — dan kun je een account maken en wordt je eigen laag op onze eigen server bewaard. Exporteren naar een bestand kan altijd.
Niets in het atelier doet zich voor als gezag dat het niet heeft: de koppeling thema → hoofdstukken is een suggestie, de tekenbetekenissen zijn een bereik, en de vertalingen zijn keuzes van vertalers. De verkenning ís de oefening.